ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΙΛΑΡΑΣ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

Αύξηση των περιστατικών ιλαράς κατά 18% σε 9 εκατομμύρια παγκοσμίως κατέγραψαν ΠΟΥ και το CDC. Οι θάνατοι από ιλαρά αυξήθηκαν κατά 43% συγκριτικά με πέρυσι με 130.000 θανάτους το 2022. 

Μεταξύ 2020 και 2022, υπήρξαν πολύ λίγες λοιμώξεις λόγω των μέτρων κατά του κοροναϊού. Σύμφωνα με τα πρόσφατα διεθνή επιδημιολογικά δεδομένα παρατηρείται έξαρση κρουσμάτων ιλαράς σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγκεκριμένα: Από 1 Ιανουαρίου 2023 έως 30 Νοεμβρίου 2023 δηλώθηκαν 2.242 επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς από 22 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πλειονότητα των κρουσμάτων παρατηρείται στη Ρουμανία (1.687), στην Αυστρία (172), στη Γαλλία (111), στη Γερμανία (72), στο Βέλγιο (70), στην Πολωνία (32), στην Ιταλία (27), στην Ισπανία (12) και στη Σουηδία (11). Οι υπόλοιπες χώρες έχουν δηλώσει στο αντίστοιχο χρονικό διάστημα λιγότερα από 10 επιβεβαιωμένα κρούσματα. Στην χώρα μας μέχρις την προηγούμενη εβδομάδα είχαμε 8 επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς, όλα σε ενήλικες. Τα έξη από αυτά ήταν στην Κρήτη.

Συνάδελφοι,

Η διασφάλιση της προστασίας των βρεφών και των μικρών παιδιών από την ιλαρά μέσω του έγκαιρου εμβολιασμού αποτελεί κρίσιμη πτυχή της παροχής ολοκληρωμένης υγειονομικής περίθαλψης, ιδιαίτερα για ειδικούς πληθυσμούς και αυτών που κινδυνεύουν περισσότερο από την ιλαρά. Υπό το πρίσμα της εμφάνισης κρουσμάτων ιλαράς στη χώρα, είναι επιτακτική ανάγκη να ενισχυθούν οι κατευθυντήριες γραμμές εμβολιασμού και οι στρατηγικές για την πρόληψη της εξάπλωσης της νόσου.

Ακολουθούν ορισμένες οδηγίες-συστάσεις σχετικά με τον εμβολιασμό της ιλαράς στα βρέφη και τη διαχείριση της εμφάνισης κρουσμάτων στην κοινότητα

Πρόγραμμα εμβολιασμού

Δώστε έμφαση στην τήρηση του συνιστώμενου προγράμματος εμβολιασμού που περιγράφεται από το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού. Η πρώτη δόση του εμβολίου κατά της ιλαράς χορηγείται συνήθως σε ηλικία περίπου 12 έως 15 μηνών, ενώ η δεύτερη δόση χορηγείται σε ηλικία 2 έως 3 ετών. Παρόλα αυτά δεν είναι λάθος η χορήγηση της δεύτερης δόσης του εμβολίου ένα-δύο μήνες μετά τον αρχικό εμβολιασμό με την πρώτη δόση. Ειδικά για τις ομάδες πληθυσμού που κινδυνεύουν περισσότερο από την ιλαρά και τους θύλακες ανεμβολιάστων, όσοι από εσάς θέλετε να ακολουθήσετε την τακτική αυτή για να προφυλάξετε καλύτερα την περίοδο αυτή τα παιδιά που παρακολουθείτε, μπορείτε να την ακολουθήσετε.

Επαναληπτικός εμβολιασμός

Εντοπίστε τα βρέφη και τα παιδιά που ενδέχεται να έχουν χάσει τον προγραμματισμένο εμβολιασμό τους κατά της ιλαράς και παρέχετε συμπληρωματικούς εμβολιασμούς το συντομότερο δυνατό. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα βρέφη που ταξιδεύουν σε περιοχές με συνεχιζόμενες εστίες ιλαράς ή για εκείνα που διαμένουν σε περιοχές με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη.

Ασφάλεια και αποτελεσματικότητα του εμβολίου

Αντιμετώπιση-ενημέρωση των γονιών και του πληθυσμού τυχόν ανησυχιών ή παρανοήσεων σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου της ιλαράς. Παρέχετε στους γονείς ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τα οφέλη του εμβολιασμού για την πρόληψη της λοίμωξης από ιλαρά και τις πιθανές επιπλοκές της.

Έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων της ιλαράς

Ενημερώστε τους γονείς σχετικά με τα σημεία και τα συμπτώματα της ιλαράς, τα οποία συνήθως περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, βήχα, ρινική καταρροή, επιπεφυκίτιδα και χαρακτηριστικό εξάνθημα. Ενθαρρύνετε τους γονείς να αναζητήσουν αμέσως ιατρική βοήθεια εάν το παιδί τους εμφανίσει συμπτώματα που υποδηλώνουν ιλαρά.

Απομόνωση και έλεγχος λοιμώξεων

Σε περίπτωση ύποπτου ή επιβεβαιωμένου κρούσματος ιλαράς, απομονώστε αμέσως το προσβεβλημένο άτομο για να αποτρέψετε τη μετάδοση σε άλλους στον χώρο αναμονής ή στην κλινική. Ακολουθήστε τα κατάλληλα μέτρα ελέγχου των λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένης της υγιεινής των χεριών και της χρήσης ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού, για να ελαχιστοποιήσετε τον κίνδυνο εξάπλωσης του ιού εντός των χώρων υγειονομικής περίθαλψης.

Εντοπισμός και αναφορά επαφών

Ανίχνευση επαφών για ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς. Εντοπίστε και ενημερώστε τα άτομα που ενδέχεται να έχουν εκτεθεί στον ιό και συμβουλέψτε τα σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη της περαιτέρω μετάδοσης. Αναφέρετε όλα τα ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς στις αρμόδιες υπηρεσίες δημόσιας υγείας για σκοπούς επιτήρησης και παρακολούθησης.

Κοινοτική προβολή και εκπαίδευση

Συμμετέχετε σε προσπάθειες ενημέρωσης της κοινότητας για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία του εμβολιασμού κατά της ιλαράς και προώθηση εκστρατειών εμβολιασμού.

Παροχή εκπαιδευτικού υλικού και πόρων σε γονείς, φροντιστές και άλλους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης για την καλύτερη κατανόηση των μέτρων πρόληψης και ελέγχου της ιλαράς.

Παρακολούθηση και επιτήρηση

Παρακολούθηση των τοπικών επιδημιολογικών τάσεων και των δεδομένων επιτήρησης σχετικά με τη συχνότητα εμφάνισης της ιλαράς και την εμβολιαστική κάλυψη. Ενημερωθείτε μέσα από ενημερώσεις που θα φροντίσουμε τακτικά να σας στέλνουμε, ή συστάσεις από τις αρχές δημόσιας υγείας και της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών σχετικά με τα κρούσματα ιλαράς ή τις στρατηγικές εμβολιασμού.

Τηρώντας αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές και προωθώντας ενεργά τον εμβολιασμό κατά της ιλαράς μεταξύ των βρεφών και των μικρών παιδιών, ως παιδίατροι μπορούμε να διαδραματίσουμε καθοριστικό ρόλο στον μετριασμό των επιπτώσεων των επιδημιών ιλαράς και στη διασφάλιση της υγείας και της ευημερίας των ασθενών και των κοινοτήτων τους.

Συστάσεις και πολιτική εμβολιασμού με την δεύτερη δόση του εμβολίου κατά της ιλαράς

Η πολιτική σχετικά με τον εμβολιασμό με τη δεύτερη δόση του εμβολίου κατά της ιλαράς βασίζεται συνήθως στις συστάσεις των εθνικών συμβουλευτικών επιτροπών εμβολιασμού και των οργανισμών δημόσιας υγείας, όπως η ΕΠΕ, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ECDC, ή ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι συστάσεις αυτές αποσκοπούν στην εξασφάλιση της βέλτιστης προστασίας από την ιλαρά παρέχοντας στα άτομα τον απαραίτητο αριθμό δόσεων εμβολίου για την πρόκληση ανοσίας.

Στις περισσότερες χώρες, η συνήθης σύσταση είναι η χορήγηση δύο δόσεων του εμβολίου κατά της ιλαράς σε άτομα που είναι ευαίσθητα στον ιό. Η πρώτη δόση χορηγείται συνήθως γύρω στους 12 έως 15 μήνες και η δεύτερη δόση χορηγείται στην ηλικία των 4 έως 6 ετών, πριν από την είσοδο στο σχολείο. Αυτό το πρόγραμμα δύο δόσεων έχει αποδειχθεί ότι παρέχει μακροχρόνια ανοσία και μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης και μετάδοσης της ιλαράς.

Για τα άτομα που δεν είναι βέβαια αν έχουν λάβει τη δεύτερη δόση του εμβολίου κατά της ιλαράς ή που έχουν ελλιπή αρχεία εμβολιασμού, μπορεί να ισχύουν οι ακόλουθες συστάσεις:

Επαλήθευση της κατάστασης εμβολιασμού

Ενθαρρύνετε τα άτομα να επανεξετάσουν τα αρχεία εμβολιασμού τους ή να επικοινωνήσουν ή να σας προσκομίσουν το βιβλιάριο υγείας για να επιβεβαιώσετε την κατάσταση εμβολιασμού τους.

Εξέταση αντισωμάτων ιλαράς

Εξετάστε το ενδεχόμενο διενέργειας εξέτασης αντισωμάτων ιλαράς, γνωστής και ως ορολογικής εξέτασης, για άτομα με αβέβαιη κατάσταση εμβολιασμού. Η εξέταση αντισωμάτων ιλαράς μπορεί να βοηθήσει να προσδιοριστεί εάν ένα άτομο έχει ανοσία στην ιλαρά με βάση την παρουσία συγκεκριμένων αντισωμάτων στο αίμα του.

Επαναληπτικός εμβολιασμός

Εάν διαπιστωθεί ότι τα άτομα είναι ανεμβολίαστα ή εάν η κατάσταση εμβολιασμού τους είναι αβέβαιη, παρέχετε συμπληρωματικό εμβολιασμό με το εμβόλιο της ιλαράς. Η χορήγηση της δεύτερης δόσης του εμβολίου μπορεί να συμβάλει στην εξασφάλιση επαρκούς προστασίας από την ιλαρά, ανεξάρτητα από το προηγούμενο ιστορικό εμβολιασμού.

Συστάσεις εμβολιασμού για ενήλικες

Τονίστε τη σημασία του εμβολιασμού κατά της ιλαράς για τους ενήλικες που μπορεί να μην έχουν λάβει δύο δόσεις του εμβολίου κατά την παιδική ηλικία. Οι ενήλικες που είναι υψηλού κινδύνου για την ιλαρά ή που έχουν ελλιπή εμβολιαστική κατάσταση θα πρέπει να λαμβάνουν τουλάχιστον μία δόση του εμβολίου της ιλαράς, εκτός αν αυτό αντενδείκνυται.

Τεκμηρίωση του εμβολιασμού

Διασφαλίστε την κατάλληλη τεκμηρίωση του εμβολιασμού καταχωρώντας τον εμβολιασμό ηλεκτρονικά στην εφαρμογή του Υπουργείου Υγείας και παρέχοντας στα άτομα γραπτά αρχεία των εμβολίων που έχουν λάβει, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών και των τύπων των εμβολίων που χορηγήθηκαν. Ενθαρρύνετε τα άτομα να διατηρούν αυτά τα αρχεία για μελλοντική αναφορά και να τα μοιράζονται με τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης, εφόσον χρειάζεται.

Ακολουθούν ορισμένα σημαντικά σημεία σχετικά με τη χορήγηση μιας επιπλέον δόσης του εμβολίου MMR σε ενήλικες με αβέβαιη κατάσταση εμβολιασμού

Η χορήγηση μιας πρόσθετης δόσης εμβολίου που περιέχει ιλαρά, όπως το εμβόλιο MMR (ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά), σε ενήλικες με αβέβαιη κατάσταση εμβολιασμού είναι γενικά ασφαλής και συνιστάται σε περιπτώσεις όπου η ανοσία στην ιλαρά είναι αβέβαιη. Το εμβόλιο MMR θεωρείται ασφαλές και αποτελεσματικό για χρήση σε ενήλικες και η λήψη μιας επιπλέον δόσης δεν ενέχει σημαντικούς κινδύνους για ανεπιθύμητες ενέργειες (CDC).

Προφίλ ασφάλειας

Το εμβόλιο MMR έχει μελετηθεί εκτενώς και έχει καθιερωμένο προφίλ ασφάλειας. Οι σοβαρές παρενέργειες από το εμβόλιο είναι σπάνιες και οι περισσότεροι άνθρωποι εμφανίζουν μόνο ήπιες, προσωρινές παρενέργειες, όπως πόνο στο σημείο της ένεσης, ήπιο πυρετό ή εξάνθημα.

Ενίσχυση της ανοσίας

Η χορήγηση μιας πρόσθετης δόσης του εμβολίου MMR μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ανοσίας κατά της ιλαράς, της παρωτίτιδας και της ερυθράς σε άτομα που μπορεί να μην έχουν λάβει δύο δόσεις κατά την παιδική ηλικία ή των οποίων η κατάσταση εμβολιασμού είναι αβέβαιη. Αυτό μπορεί να προσφέρει πρόσθετη προστασία έναντι αυτών των ασθενειών.

Δεν υπάρχει γνωστή βλάβη από την επιπλέον δόση

Δεν υπάρχει γνωστή βλάβη που να σχετίζεται με τη λήψη μιας επιπλέον δόσης του εμβολίου MMR, ακόμη και αν ένα άτομο έχει εμβολιαστεί προηγουμένως ή έχει φυσική ανοσία σε μία ή περισσότερες από τις ασθένειες. Το εμβόλιο είναι γενικά καλά ανεκτό και δεν προκαλεί βλάβη όταν χορηγείται πέραν των συνιστώμενων δόσεων.

Ευκολία και σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας

Η χορήγηση του εμβολίου MMR ως συνδυασμένου εμβολίου (ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά) επιτρέπει τον βολικό και οικονομικά αποδοτικό εμβολιασμό, καθώς μειώνει τον αριθμό των ενέσεων που απαιτούνται για την επίτευξη ανοσίας έναντι πολλαπλών ασθενειών.

Πρόληψη κρουσμάτων

Η διασφάλιση ότι οι ενήλικες είναι επαρκώς εμβολιασμένοι κατά της ιλαράς, της παρωτίτιδας και της ερυθράς συμβάλλει στην πρόληψη των κρουσμάτων αυτών των ασθενειών στην κοινότητα. Η χορήγηση μιας επιπλέον δόσης του εμβολίου MMR σε ενήλικες με αβέβαιη κατάσταση εμβολιασμού μπορεί να συμβάλει στην ανοσία αγέλης και να μειώσει τον κίνδυνο μετάδοσης για όλα αυτά τα νοσήματα.

Συνοπτικά, δεν υπάρχει σημαντικό μειονέκτημα στη χορήγηση μιας επιπλέον δόσης του εμβολίου MMR σε ενήλικες με αβέβαιη κατάσταση εμβολιασμού. Το εμβόλιο είναι ασφαλές, αποτελεσματικό και καλά ανεκτό και παρέχει σημαντική προστασία κατά της ιλαράς, της παρωτίτιδας και της ερυθράς. Συνιστάται γενικά να παρέχουμε εμβολιασμό σε άτομα των οποίων η ανοσία σε αυτές τις ασθένειες είναι αβέβαιη.

Ο Πρόεδρος                                        Ο Γραμματέας

Κ. Νταλούκας                                      Ι. Ρίτσας